
Als je tegenwoordig zoekt naar een geboortekaartje met dieren, bosdieren of een lieve illustratie, dan kom je duizenden ontwerpen tegen. En eerlijk is eerlijk: veel daarvan zien er op het eerste gezicht best goed uit. Maar er is wel iets veranderd. Het zal je vast niet ontgaan zijn. Met de komst van AI kan tegenwoordig vrijwel iedere geboortekaartjeswinkel in korte tijd een hele collectie vullen met illustraties. Een vosje hier, een konijntje daar, een paar bloemen erbij en klaar. Het ziet er leuk uit. Maar toch is illustreren veel meer dan alleen een mooi plaatje maken.

Veel van mijn illustraties begonnen ooit als een ideetje in mn hoofd en een schets op papier. Inmiddels hebben ze hun weg gevonden naar honderden geboortekaartjes. Misschien zit jullie kaartje er ook tussen.
Bekijk geboortekaartjesEen goede illustratie vertelt een verhaal. Er zit karakter in, persoonlijkheid en bij voorkeur een dikke bult humor. En een eigen handschrift. Dat ontstaat niet doordat je een opdracht in een computer typt, maar doordat iemand jarenlang kijkt, tekent, oefent, weggooit, zichzelf vervloekt, een identiteitscrisis krijgt, toch opnieuw begint en langzaam een eigen stijl ontwikkelt.
Daarom heb ik zo'n ongelofelijke bewondering voor Fiep Westendorp, de illustrator van de verhalen van Annie M.G. Schmidt; Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet, Floddertje (owwww I loooove!!!). Haar werk laat zien dat illustreren echt een vak is. In wat ogenschijnlijk eenvoudig lijkt, zitten zoveel talent, werk, observatievermogen en fantasie verstopt. Met een paar lijnen wist ze een karakter neer te zetten dat je nooit meer vergeet. Je ziet een tekening en je weet meteen: dit is van Fiep.
Dat is volgens mij waar illustreren over gaat. Niet over perfectie, trends of een 'leuk' plaatje, maar over het ontwikkelen van een beeldtaal die helemaal van jou is. En misschien is dat in deze tijd wel moeilijker dan ooit. En dit is waarom ik al mijn geboortekaartjes zelf illustreer.
Wil je weten of je te maken hebt met illustraties van een echte maker? Kijk dan eens goed naar een collectie. Voelt alles alsof het uit dezelfde wereld komt? Herken je een handschrift? Een bepaalde manier van kijken, tekenen of kleurgebruik? Of lijkt ieder plaatje weer door iemand anders gemaakt? Vaak kun je daar verrassend veel aan aflezen.

Wanneer je door de collectie van StudioPie bladert, kijk je niet naar een verzameling losse plaatjes die zijn gegenereerd omdat een bepaald thema populair is. Je kijkt naar illustraties die allemaal uit dezelfde (mijn) hand komen (al vind ik ze zelf de ene keer succesvoller dan de andere). Dieren die ik zelf heb bedacht en getekend, geschilderd en digitaal heb bewerkt in Photoshop. Karakters die soms jaren geleden zijn ontstaan in een schetsboek. Illustraties die samen een eigen wereld vormen, mijn wereld van dierenverhaaltjes in mijn hoofd, dialogen die ik soms voer, de glimlach op mijn gezicht als ze tevoorschijn komen op papier. Mijn wereld eigenlijk. En als je goed kijkt, zie je die ontwikkeling ook terug. Mijn allereerste slapende vosje ziet er anders uit dan het vosje van nu. Niet omdat ik een andere stijl heb gekregen, maar omdat mijn handschrift zich verder heeft ontwikkeld. Net zoals dat bij iedere illustrator gebeurt.
Ooit zei iemand dat mijn illustraties haar een beetje aan Fiep Westendorp deden denken. Jeeeeemig wat een compliment. Zij is wat mij betreft ongeëvenaard, dus ik vind niet dat mijn werk zozeer op haar werk lijkt. Maar ik denk dat degene die dat zei misschien iets anders bedoelt. Dat er een eigen handschrift zichtbaar is. Dat je voelt dat er een mens achter zit, of zoiets. En misschien is dat in een tijd waarin alles sneller, makkelijker en automatisch kan, juist wel waardevoller dan ooit.
Ben je nieuwsgierig geworden naar het werk van Fiep Westendorp? Dan heb je geluk. Van 19 juni t/m 13 september 2026 is er een grote tentoonstelling over haar werk te zien in het Rijksmuseum. Met zo'n 150 originele tekeningen, van eerste schetsen tot de illustraties die generaties kinderen zijn bijgebleven. Ik ben vooral benieuwd naar de schetsen en eerste krabbels. Juist daarin zie je dat zelfs de grootste illustratoren ooit begonnen met een leeg vel papier. En misschien is dat wel de mooiste les van allemaal: een eigen stijl ontstaat niet in één dag. Die teken je, lijn voor lijn, jaar na jaar.